ZEGAR NA KORONOWSKIM RATUSZU

Niedawno minęła 20. rocznica śmierci śp. Henryki Latos - osoby przez wiele lat związanej zawodowo z Urzędem Miejskim w Koronowie oraz współpracującej z Towarzystwem Miłośników Ziemi Koronowskiej.

Przypominamy archiwalny artykuł  jej autorstwa z 1993 roku, poświęcony zegarowi na ratuszu oraz mistrzowi zegarmistrzowskiemu Ireneuszowi Krzyżelewskiemu...

"Najpierw co nieco o koronowskim ratuszu, siedzibie władz miejskich. Oto, co na ten temat znajdziemy w "przewodniku turystycznym” Janusza Umińskiego - "7 dni w Koronowie...":

"Przy wschodniej pierzei* wznosi się piętrowy, późnoklasycystyczny gmach ratusza z 1 połowy XIX wieku, przebudowany i rozbudowany w 1913 r.(...) Wzniesiony na rzucie litery "L" ciągnie się wzdłuż ul. Garncarskiej. Siedmioosiową elewację frontową z portalem* zamkniętym odcinkowo i ujętym boniowanym i piłastrami* wieńczy nad częścią środkową nadwieszony neogotycki szczyt sterczynami*, ZEGAREM i herbem miasta, dach kryty dachówką.

Odrestaurowany w latach 1984 - 1988 przez Przedsiębiorstwo Zagraniczno – Polonijne "Arpex – Rembud" z Bydgoszczy. Na budynku tablica upamiętniająca 600 – lecie miasta".

Zegar ten pojawił się na ratuszu także w ubiegłym wieku. Odmierzał czas tym, którzy tu żyli i pracowali.

Podczas ostatniej restauracji ratusza był on remontowany przez mistrza gruntownie Ireneusza Krzyżelewskiego. Dorobiono do niego wtedy także napęd elektryczny. Poprzednio był "napędzany" ręcznym naciągiem codziennie, również w niedziele i święta, co było dużym utrudnieniem. Obecnie mechanizm elekktryczny zegara samoczynnie co 8 godzin podciąga 3 obciążniki, które wpływają na ciągłość "chodu" zegara, bicie kwadransów i pełnych godzin.

W listopadzie ub. roku zegar został podświetlony i dzięki temu widoczny także po zmierzchu.

Z zegarem tym, który wymaga systematycznej konserwacji i regulacji – mówi mistrz – zapoznałem się już jako uczeń w 1943 roku.

Dodajmy, że 1 kwietnia p. Ireneusz obchodził 50 - lecie pracy zawodowej. W ub. roku wyróżniony został przez Zarząd Rzemiosła Polskiego honorową odznaką. Wykształcił w tym zawodzie wielu uczniów, także swoją żonę. Z okazji pięknego, złotego jubileuszu w tym trudnym i wciąż jeszcze potrzebnym zawodzie życzymy Mu zdrowia przy dalszej pracy zawodowej.

                                                                                                                                                                                       HENRYKA LATOS

*) pierzeja – frontowa ściana zabudowy ulicy lub placu

*) portal – wejście z dekoracją architektoniczną

*) boniowane pilastry– element architektoniczny w kształcie płaskiego występu, ma ozdobiony poziomym rowkowaniem"

Ireneusz Krzyżelewski zmarł w wieku 70 lat, 31 lipca 1998 roku.

Fot.: Gmina Koronowo (www.koronowo.pl), Pit1233 (creazilla.com).