15 listopada 2026

WIKTOR GOLLNIK
(1902-1939)

Wiktor Wincenty Gollnik (ur. 2 lipca 1902 w Koronowie, zm. 26 października 1939 w Koronowie, las na Srebrnicy) - koronowski kupiec i społecznik, działacz Polskiego Związku Zachodniego i Ochotniczej Straży Pożarnej, zamordowany przez Niemców na początku II wojny światowej.

Wiktor Wincenty Gollnik urodził się 2 lipca 1902 roku w Koronowie jako syn Antoniego Gollnika (1864-1928), znanego kupca, ławnika miejskiego i długoletniego prezesa Towarzystwa Kupców w Koronowie, pochodzącego z Serocka, oraz Eufemii z Rybków (1874-1964), właścicielki największej w mieście restauracji, zwanej potocznie „Salą Gollnikowej”, pochodzącej z Mąkowarska.

Rodzina Gollników należała do najbardziej zasłużonych i wpływowych w międzywojennym Koronowie, znanych z patriotyzmu, działalności społecznej i zaangażowania w sprawy miasta. Antoni Gollnik był honorowym obywatelem Koronowa i jednym z filarów lokalnego życia gospodarczego. Wiktor dorastał w atmosferze pracy i służby społecznej. Ukończył miejscową szkołę, po czym w młodym wieku włączył się w działalność rodzinnego przedsiębiorstwa handlowego. Po śmierci ojca przejął prowadzenie firmy „A. Gollnik”, co zostało urzędowo potwierdzone wpisem do Rejestru Handlowego Sądu Powiatowego z dnia 28 kwietnia 1930 roku. Firma zajmowała się handlem detalicznym i hurtowym, a jej siedziba znajdowała się przy Rynku w Koronowie. Jako aktywny członek lokalnej społeczności, Wiktor Gollnik angażował się w liczne inicjatywy gospodarcze i patriotyczne. Był członkiem Rady Nadzorczej Spółdzielczego Banku Ludowego w Koronowie oraz działał w Ochotniczej Straży Pożarnej, w której pełnił funkcję członka zarządu. Uczestniczył w organizacji miejskich uroczystości, m. in. w obchodach „Święta Morza”, podczas których jego nazwisko figurowało wśród laureatów konkursów i współorganizatorów wydarzeń. Był także aktywnym działaczem Polskiego Związku Zachodniego (PZZ) - organizacji broniącej polskości na Pomorzu i wspierającej działalność narodową wśród ludności polskiej w otoczeniu silnej mniejszości niemieckiej.

Bracia Wiktora również zasłużyli się w różnych dziedzinach:

  • Aleksander Józef (1896–1943) prowadził sklep i restaurację w Koronowie. Zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen,
  • Wacław Hipolit (1894–1947) był lekarzem w mieście Tuchola,
  • Witold Wojciech (1902–1977) był prawnikiem, a po wojnie sędzią Sądu Okręgowego w Szczecinie,
  • Mieczysław po II wojnie światowej pełnił funkcję sekretarza OSP Koronowo,
  • Florian Sykstus (1907–1986) był działaczem i zawodnikiem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

 

Po agresji Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku Wiktor Gollnik znalazł się na liście osób przeznaczonych do likwidacji. Został aresztowany jako przedstawiciel lokalnej elity, kupiec i działacz narodowy. 26 października 1939 roku został rozstrzelany w lesie pod Srebrnicą wraz z jedenastoma innymi mieszkańcami Koronowa.

Według powojennych zeznań Czesławy Budnik, narzeczonej jednego z członków Selbstschutzu - Emila Dalügego, ten po egzekucji wrócił pijany, z zakrwawionymi rękami i ubraniem, i przyznał, że „swoje zrobił”, mówiąc, że „der Schwarze ist nach Himmel gegangen” („Czarny poszedł do nieba”) - określenie, którym Niemcy nazywali Wiktora Gollnika. Dalüge przyznał się później do zabicia Gollnika, Małkowskiego i Kaczorka. Wiktor Gollnik zginął w wieku 37 lat. Został uznany za zmarłego dopiero w 1965 roku, a jego matka Eufemia Gollnik zmarła rok wcześniej, 15 lipca 1964 roku - dwa miesiące przed odsłonięciem pomnika upamiętniającego ofiary zbrodni w Srebrnicy. Był człowiekiem pracowitym, uczciwym i oddanym społeczności – kupcem, społecznikiem, strażakiem i patriotą, który podobnie jak wielu jego współczesnych zapłacił najwyższą cenę za wierność Polsce.

 

 

Źródła:

  1. Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, Urząd Stanu Cywilnego Koronowo - Miasto, sygn. 6/1713/0/2.1/180.
  2. Archiwum własne Towarzystwa Miłośników Ziemi Koronowskiej (TMZK).
  3. Sikorski Grzegorz, Zbrodnia w Srebrnicy koło Koronowa 26 października 1939 roku, „Dzieje Najnowsze”, t. 56 (LVI), nr 1, 2024.
  4. „Dziennik Bydgoski”, R. 30, 1936, nr 152.
  5. „Monitor Polski”, nr 209 z 15 września 1930 r.
  6. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa (kpbc.ukw.edu.pl).
  7. Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” - Instytut Pamięci Narodowej (straty.pl).
  8. Serwis „Mogiły” - Cmentarz Parafialny w Koronowie (mogily.pl/koronowo).

KRS: 0000344046

AE:PL-15196-85862-WJJBU-16

NIP: 5542860641

86-010 Koronowo, ul. Szosa Kotomierska 3

tmzk76@o2.pl

+48 734 845 683

Website created in white label responsive website builder WebWave.