15 listopada 2026

JAN HOPPE
(1890-1939)

Jan Hoppe (ur. 21 lutego 1890 w Łąsku Wielkim, zm. 26 października 1939 w Koronowie, w lesie na Srebrnicy) - koronowski fotograf i właściciel zakładów fotograficznych w regionie, zamordowany przez Niemców na początku II wojny światowej.

Jan Hoppe urodził się 21 lutego 1890 roku we wsi Łąsko Wielkie jako syn chałupnika Piotra Hoppego i Franciszki z domu Starzyńskiej. Był fotografem, jednym z nielicznych przedstawicieli tego zawodu w międzywojennym Koronowie.

Jego wnuk, Dariusz Krzyżelewski, wspominał: "Babcia ze strony mojej mamy nazywała się Gertruda Hoppe, mówiła po niemiecku, słabo znała polski, swe korzenie wywodziła gdzieś z Austro-Węgier... Dziadek przed wojną miał trzy zakłady fotograficzne, w tym jeden przy Garncarskiej w Koronowie. Kiedy wkroczyli Niemcy, dziadek został aresztowany i rozstrzelany w lesie w Srebrnicy. Żadne austro-węgierskie pochodzenie, niemieckie nazwisko nie pomogło... A kiedy wkroczyli tu Rosjanie, aresztowano babcię i mamę. Dla nowych najeźdźców obie były Niemkami... Ja też, wiele lat po wojnie, byłem dla niektórych Niemcem... Babcia nadal nie za bardzo znała polski, w naszym domu mówiło się wieloma językami. Mama znała francuski, angielski, o niemieckim i polskim już nie wspomnę..."

Po śmierci Jana jego zakład fotograficzny prowadziła żona wraz z córką Maud. Zginął 26 października 1939 roku w lesie pod Srebrnicą, zamordowany wraz z jedenastoma mieszkańcami Koronowa, m. in. Bernardem Kaczorkiem, Wiktorem Gollnikiem, Stefanem Kortzem, Janem Pestką i Stanisławem Chyłą.

Kilka lat później, po odkryciu miejsca egzekucji, jego żona Gertruda Hoppe była wśród tych, którzy rozpoznali szczątki ofiar. To właśnie ona zidentyfikowała futro należące do swojego męża, co pozwoliło potwierdzić jego tragiczną śmierć. Jan Hoppe w chwili śmierci miał 49 lat. W rodzinnych wspomnieniach zapisał się jako człowiek niezwykle dobry, życzliwy i pomocny krewnym - w tym finansowo. Pamięć o nim zachowała się w lokalnych wspomnieniach jako o rzemieślniku i fotografie, który dokumentował życie przedwojennego Koronowa - miasta, które w 1939 roku straciło wielu takich jak on ludzi kultury i pracy.

Wdowa po nim Gertruda Hoppe, zmarła 24 listopada 1971 roku. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Koronowie wraz z córką i wnukiem Dariuszem Krzyżelewskim, byłym prezesem Towarzystwa Miłośników Ziemi Koronowskiej.

 

 

Źródła:

  1. Archiwum własne Towarzystwa Miłośników Ziemi Koronowskiej (TMZK). 
  2. Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, Urząd Stanu Cywilnego Sitowiec, sygn. 6/1790/0/2.1/85 (akt nr 16).
  3. Wspomnienia członków rodziny.
  4. Sikorski G., Zbrodnia w Srebrnicy koło Koronowa 26 października 1939 roku, „Dzieje Najnowsze”, t. LVI, nr 1 (2024).
  5. Lewandowski A., We wtorek w Koronowie pożegnamy Pana Dariusza Krzyżelewskiego, „Gazeta Pomorska” / Pomorska.pl, lipiec 2016 r., dostęp online: pomorska.pl/we-wtorek-w-koronowie.../ar/10445218.
  6. Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” (straty.pl).

KRS: 0000344046

AE:PL-15196-85862-WJJBU-16

NIP: 5542860641

86-010 Koronowo, ul. Szosa Kotomierska 3

tmzk76@o2.pl

+48 734 845 683

Website created in white label responsive website builder WebWave.